crowdfunding การระดมทุนจากฝุงชน

Crowdfunding โอกาสในการระดมทุนจากฝูงชน

Crowdfunding เป็นหนึ่งในรูปแบบการระดมทุนที่เกิดขึ้นมาพร้อมกับแพลตฟอร์มดิจิทัล เพื่อให้โครงการหรือธุรกิจที่ต้องการเข้าถึงโอกาสทางการเงินเป็นไปได้มากขึ้น

  • Crowdfunding คือการระดมทุนจากผู้ลงทุนหลายๆ คนเพื่อสนับสนุนโครงการหรือธุรกิจให้ประสบความสำเร็จ มาจากคำว่า Crowd = ฝูงชน และ Funding = การระดมทุน ผ่านตัวกลางหรือแพลตฟอร์ม
  • รูปแบบการระดมทุนในลักษณะ Crowdfunding แบ่งออกตามพื้นฐานลักษณะการระดมทุนเป็น 4 แบบคือ Donation Base Crowdfunding, Reward Base Crowdfunding, Lending Base Crowdfunding และ Equity Base Crowdfunding
  • การระดมทุนแบบ Crowdfunding เหมาะกับโครงการ ธุรกิจสตาร์ทอัพ และธุรกิจ SME
  • นอกจากจะเป็นประโยชน์ต่อการขับเคลื่อนสังคมและธุรกิจแล้ว Crowdfunding ยังเอื้อประโยชน์ทางการลงทุนได้ด้วย

 

Crowdfunding โอกาสในการระดมทุนจากฝูงชน

ถ้าอยากขอยืมเงินก้อนใหญ่จากคนคนหนึ่งเป็นเรื่องยาก ลองเปลี่ยนมายืมจากหลายๆ คนคนละนิดละหน่อยอาจจะมีโอกาสสำเร็จมากกว่า นี่คือวิธีคิดของการระดมทุนแบบ Crowdfunding ซึ่งมาจาก Crowd = ฝูงชน + Funding = ระดมทุน ซึ่งระดมทุนผ่านตัวกลางหรือแพลตฟอร์มที่ช่วยให้ผู้ระดมทุนกับนักลงทุนได้มาเจอกัน ซึ่งทำให้การหาทุนก้อนใหญ่มีโอกาสประสบความสำเร็จมากขึ้น

Crowdfunding คืออะไร              

ตามที่เพียร์ พาวเวอร์ได้บอกไปข้างต้นว่า Crowdfunding คือการระดมทุนจากคนจำนวนมาก เพื่อโครงการหนึ่งหรือธุรกิจใดธุรกิจหนึ่ง โดยเจ้าของโครงการนั้นต้องนำเอาความคิดหรือธุรกิจของตนเองออกมาขอระดมทุนจากนักลงทุนให้ได้จำนวนเงินตามที่ต้องการ โดยจะมีการให้ผลตอบแทนหรือไม่ก็แล้วแต่รูปแบบและวัตถุประสงค์ของการลงทุนนั้น ซึ่ง Crowdfunding แบ่งรูปแบบการลงทุนออกเป็น 4 แบบลักษณะการลงทุน 

Donation Based Crowdfunding 

คือการระดมทุนเพื่อการบริจาค มักเป็นองค์กรการกุศล มูลนิธิต่างๆ ที่มีโครงการที่ต้องการทำให้สำเร็จในช่วงเวลาหนึ่ง นำโครงการนั้นมาวางในแพลตฟอร์มเพื่อระดมทุนจากผู้สนใจ Crowdfunding ลักษณะนี้เป็นการระดมทุนแบบให้เปล่า ไม่มีสิ่งตอบแทนให้กับนักลงทุน

Reward Based Crowdfunding

คือการระดมที่คล้ายกับการบริจาค แต่มีสิ่งของให้เป็นรางวัล(Reward) เช่นองค์กรบางองค์กรมีการออกแบบเสื้อยืด ผ้าพันคอ ของที่ระลึกอื่นๆ ออกมาเป็นรางวัลเพื่อการระดมทุน โดยจะจำกัดหรือไม่จำกัดราคาสินค้านั้นก็ได้ หรือจะเป็นลักษณะการให้พอยท์เพื่อแลกสิทธิพิเศษต่างๆ ก็ได้เช่นกัน การระดมทุนในลักษณะนี้ ผู้ลงทุนจะไม่ได้รับผลตอบแทนเป็นตัวเงิน แต่จะได้เป็นสิ่งของหรือสิทธิพิเศษต่างๆ ตามที่ผู้ระดมทุนทำออกมาแทน Crowdfunding ลักษณะนี้ผู้ระดมทุนต้องคำนวณต้นทุนให้ดีเพื่อให้ค่าใช้จ่ายสำหรับรางวัลไม่เกินไปกว่าจำนวนเงินที่ระดมทุน

Lending Based Crowdfunding

เรียกอีกชื่อว่า Peer to Peer Lending เป็นการระดมทุนในลักษณะของการกู้ยืมหรือขอสินเชื่อ โดยผู้ขอสินเชื่อจะนำโครงการของตนเองมาขอระดมทุนผ่านตัวกลางหรือแพลตฟอร์มที่ทำหน้าที่คล้ายกับตลาดให้นักลงทุนเลือกลงทุน ซึ่งเพียร์ พาวเวอร์เป็น Crowdfunding ในรูปแบบนี้ ในต่างประเทศ Lending Based Crowdfunding จะเรียกรวมกันว่า Peer To Peer Lending แต่ในประเทศไทยจะแบ่งออกเป็น 2 แบบตามลักษณะผู้ขอระดมทุน

Peer to Peer Lending การระดมทุนระหว่างบุคคลกับบุคคล เป็นลักษณะที่บุคคลทั่วไปขอสินเชื่อจากบุคคลทั่วไปเช่นกัน ผ่านทางแพลตฟอร์ม ซึ่งเมื่อระดมทุนสำเร็จ คือได้เงินตามจำนวนที่ต้องการระดมทุนแล้ว ตัวกลางหรือแพลตฟอร์มจะทำหน้าที่รวบรวมเงินจากนักลงทุนหลายๆ คนเป็นก้อนเดียวไปมอบให้กับผู้ระดมทุน โดย Peer to Peer lending ให้ผลตอบแทนเป็นงวดๆ พร้อมดอกเบี้ยที่ผู้ระดมทุนจะได้รับคืนตามระยะเวลาที่ระบุไว้ในสัญญาระหว่างผู้ระดมทุนกับนักลงทุน ในทางกลับกันถ้าการระดมทุนไม่สำเร็จ ทางตัวกลางหรือแพลตฟอร์มก็จะทำหน้าที่กระจายเงินลงทุนคืนให้กับนักลงทุนเช่นกัน

Debt Crowdfunding การระดมทุนระหว่างเจ้าของธุรกิจกับบุคคล Crowdfunding ลักษณะนี้ คือการที่เจ้าของธุรกิจ SME หรือสตาร์ทอัพ นำธุรกิจของตนเองออกมาระดมทุนในลักษณะหุ้นกู้ ผ่านแพลตฟอร์มที่ทำหน้าที่เป็นตัวกลาง ซึ่งจะทำหน้าที่รวบรวมและจัดส่งเงินที่ระดมทุนสำเร็จแล้วให้กับธุรกิจที่ขอระดมทุนในกรณีที่ระดมทุนสำเร็จ และกระจายหน่วยลงทุนคืนให้กับนักลงทุนในกรณีระดมทุนไม่สำเร็จเหมือน Peer to Peer Lending และ Debt Crowfunding ให้ผลตอบแทนในลักษณะเดียวกันคือผู้ระดมทุนต้องชำระเงินต้นพร้อมดอกเบี้ยคืนเป็นงวดๆ ตามระยะเวลาที่ระบุไว้ในสัญญา

Equity Based Funding

เป็นลักษณะการระดมทุนโดยเจ้าของธุรกิจ โดยให้ผลตอบแทนเป็นหุ้นในธุรกิจนั้น เราอาจจะเข้าใจ Crowdfunding ลักษณะนี้ได้ง่ายขึ้น ถ้าให้นึกภาพว่าเป็นการที่เจ้าของธุรกิจเอาหุ้นของตัวเองออกมาระดมทุนนอกตลาดหุ้น ผู้ที่ให้ทุนจะได้รับหุ้นหรือสิทธิในการเป็นเจ้าของบริษัทนั้นแทน ซึ่งจะมีส่วนได้ส่วนเสีย และผลตอบแทนตามจำนวณหุ้น x ผลประกอบการของบริษัทนั้นๆ แต่ไม่ไ้เงินต้นคืน นอกจากจะเป็น Crowdfunding ที่มีข้อตกลงในการซื้อขายสินทรัพย์ได้

 Crowdfunding คืออะไร แบ่งออกเป็นกี่ประเภท

Crowdfunding เหมาะกับใคร

เมื่อเป็นการขอระดมทุน และการลงทุน Crowdfunding จึงเกี่ยวข้องกับคน 2 กลุ่ม ที่จะมีส่วนได้ส่วนเสียจากการระดมทุนในครั้งนี้

ผู้ขอระดมทุนแบบ Crowdfunding

จะเห็นได้ว่าการระดมทุนในลักษณะนี้ มีกลุ่มผู้ขอระดมทุนที่หลากหลายมาก เป็นได้ทั้งองค์กรไม่แสวงหากำไร มูลนิธิ เจ้าของกิจการ ธุรกิจสตาร์ทอัพ ไปจนถึงบุคคลทั่วไป Crowdfunding จึงมีความเหมาะสมตามแต่ประเภทและรูปแบบของการลงทุนไปด้วย โดยอาจแยกย่อยลงไปได้ดังนี้

ต้องการระดมทุนในลักษณะเป็นโครงการเพื่อช่วยเหลือสังคม

เป็นการระดมทุนที่ชัดเจนว่าเป็นไปในลักษณะ Donation Based และ Reward Based ผู้ขอระดมทุนส่วนใหญ่จึงเป็นมูลนิธิ และองค์กรไม่แสวงหากำไร ซึ่งต้องการระดมทุนในลักษณะเป็นโครงการหรือเป็นตัวเลขที่ชัดเจนเพื่อวัตถุประสงค์ใดวัตถุประสงค์หนึ่ง อาจเป็นลักษณะอาหารกลางวันเพื่อเด็ก โครงการช่วยเหลือผู้ป่วย ช่วยเหลือสุนัขหรือแมวบาดเจ็บเป็นต้น 

แต่ในปัจจุบันเราจะพบว่าผู้ขอระดมทุนในลักษณะ Donation Based Crowdfunding ไม่ได้เป็นองค์กรการกุศลเสมอไป อาจเป็นเพียงกลุ่มคนที่ต้องการร่วมสร้างความเปลี่ยนแปลงหรือช่วยเหลือสังคมก็ได้ ซึ่งลักษณะ Crowdfunding แบบนี้จะลิมิตยอดบริจาคหรือไม่ก็ได้

ส่วน Reward Based เหมาะกับองค์กรขนาดใหญ่ที่มีทุนในการจัดทำของที่ระลึก หรือมีเครือข่ายที่ให้สิทธิพิเศษกับผู้ให้ทุนได้ Crowdfunding ลักษณะนี้ ผู้ขอระดมทุนต้องระวังเรื่องต้นทุนในการผลิตของรางวัล โดยเฉพาะการขายเพื่อระดมทุน เช่น เสื้อ หมวก หรืออื่นๆ เพราะโอกาสจะขายไม่หมดกลายเป็นต้นทุนที่ต้องเสียไปโดยเปล่าประโยชน์ก็มีสูง

ต้องการระดมทุนเพื่อธุรกิจ

การระดมทุนแบบนี้ทำได้ทั้งแบบ Lending Based และแบบ Equity Based เพราะเป็นการขอระดมทุนเพื่อให้มีเงินในการดำเนินธุรกิจต่อไป เหมาะกับเจ้าของธุรกิจ SME และธุรกิจสตาร์ทอัพ ต่างกันตรงที่ Debt Crowdfunding เมื่อสัญยาสิ้นสุดลง ผู้ขอระดมทุนกับผู้ให้ทุนจะไม่มีความเกี่ยวข้องกันในแง่กฎหมาย แต่สำหรับแบบ Equity Based ผู้ขอระดมทุนกับผู้ให้ทุนจะกลายเป็นหุ้นส่วนกันต่อไป จนกว่าจะมีการขายหุ้นนั้นไปให้กับบุคคลอื่น หรือเจ้าของธุรกิจที่นำหุ้นมาระดมทุนตกลงซื้อคืนมาได้ 

ต้องการระดมทุนเพื่อการใช้จ่ายส่วนตัว

ถ้าต้องการขอสินเชื่อในลักษณะส่วนบุคคล Crowdfunding ก็สามารถทำได้เช่นกัน ในรูปแบบของ Peer to Peer Lending ส่วนมากการระดมทุนในลักษณะนี้มักเป็นไปเพื่อวัตถุประสงค์ที่แตกต่างกันไป บางครั้งเพื่อรีไฟแนนซ์บัตรเครดิต หรืออื่นๆ แต่การขอระดมทุนในลักษณะนี้ต้องพิจารณาเงื่อนไขอื่นประกอบด้วย โดยดอกเบี้ยของการขอสินเชื่อลักษณะนี้ในประเทศไทยกำหนดให้ดอกเบี้ยไม่เกิน 15% ต่อปี 

ผู้ให้ทุนแบบ Crowdfunding

Crowdfunding เป็นการระดมทุนที่เปิดกว้างให้กับผู้ให้ทุน ซึ่งสามารถลงเงินได้ทุกรูปแบบของ Crowdfunding ซึ่งรวมทั้งรูปแบบการให้เปล่าแบบการบริจาค การซื้อของที่ระลึกหรือ Reward รวมไปถึงการลงทุนที่ได้ผลตอบแทนทั้งเป็นเงินและเป็นหุ้น โดยสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ คือ

ผู้ให้ทุนแบบไม่ต้องการผลตอบแทน

เป็นลักษณะของการบริจาคต่างๆ ซึ่งผู้ให้ทุนอาจต้องการร่วมผลักดันวัตถุประสงค์ของโครงการที่เปิดระดมทุนนั้นให้ประสบความสำเร็จ หรือต้องการเห็นความเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นในสังคม ผู้ให้ทุนในรูปแบบนี้มักต้องการผลตอบแทนทางใจ บางแคมเปญที่ออกมาขอบริจาคจึงประสบความสำเร็จมาก แต่ในขณะเดียวกันก็เป็น Crowdfunding ที่เล่นกับความรู้สึก จึงพบว่าบ่อยครั้งการให้ทุนในลักษณะนี้กลายเป็นการหลอกลวง ซึ่งผู้ให้ทุนต้องตรวจสอบความน่าเชื่อถือก่อนตัดสินใจลงเงิน หรือจะบริจาคผ่านแพลตฟอร์มที่เชื่อถือได้ ก็ช่วยลดความเสี่ยงในการถูกหลอกได้ การให้ทุนแบบนี้จึงมักเป็นการให้ทุนแบบ Donation Based และ Reward Based ซึ่งแบบหลังสิ่งตอบแทนเป็นของเล็กๆ น้อยๆ ที่มูลค่าจริงไม่ได้เท่ากับยอดบริจาค แต่ผู้ให้ทุนมักไม่รู้สึกเสียเปรียบ เพราะบวกมูลค่าทางใจที่ได้รับไปด้วยนั่นเอง

ผู้ให้ทุนแบบต้องการผลตอบแทน

มักเป็นนักลงทุนที่แสวงหาการลงทุนรูปแบบใหม่ๆ และกล้าที่จะยอมรับความเสี่ยงได้ เพราะการลงทุนแบบ Crowdfunding อีกนัยหนึ่งก็คือการปล่อยกู้ผ่านตัวกลางหรือแพลตฟอร์ม ซึ่งโอกาสที่จะมีการผิดนัดชำระหนี้ก็มีอยู่ โดยผู้ให้ทุนที่ต้องการลงทุนแบบได้รับผลตอบแทนควรเลือกลงทุนแบบ Lending Base และ Equity Based ที่มีผลตอบแทนเป็นการชำระหนี้พร้อมดอกเบี้ย และหุ้นในธุรกิจที่ลงทุนตามลำดับ ซึ่งนักลงทุนที่สนใจลงทุนในรูปแบบนี้ ต้องเป็นผู้มีคุณสมบัติตามที่กฎหมายกำหนดไว้เช่นกัน

Crowdfunding เหมาะกับใคร

 

Crowdfunding มีประโยชน์อย่างไร

การระดมทุนแบบ Crowdfunding ถือเป็นรูปแบบในการขอและให้เงินทุนจากแหล่งเงินทุนอื่นที่ไม่ใช่ธนาคารหรือสถาบันการเงิน นับเป็นรูปแบบ Financial Inclusion อีกรูปแบบหนึ่งที่จะช่วยให้ผู้ระดมทุน ทั้งมูลนิธิ เจ้าของกิจการขนาดเล็กต่างๆ มีโอกาสในการเข้าถึงแหล่งเงินทุนมากขึ้น และมีโอกาสได้รับเงินทุนก้อนเล็กหลายๆ ก้อนจากผู้ให้ทุนหลายคนที่รวมกันเป็นก้อนใหญ่ในที่สุด

ฝ่ายผู้ให้ทุนเอง หากมองในลักษณะการลงทุน รูปแบบ Crowdfunding จะเป็นการกระจายการลงทุนที่ดี เพราะแทนที่จะลงเงินก้อนใหญ่ไปที่ธุรกิจใดธุรกิจหนึ่ง ก็ได้กระจายการลงทุนในหลายๆ ธุรกิจ ทำให้ถ้าผู้ขอระดมทุนรายใดรายหนึ่งไม่สามารถชำระหนี้ได้ตามกำหนด ก็ยังมีรายอื่นที่จ่ายได้และให้ผลตอบแทนได้สม่ำเสมอ 

 

เมื่ออ่านถึงตรงนี้หลายคนคงทราบแล้วว่า การระดมทุนในรูปแบบ Crowdfunding ไม่ว่าจะเป็นการขอบริจาค การมอบของขวัญให้ รวมทั้งการกู้ยืมหรือการเป็นเจ้าของร่วมล้วนไม่ใช่เรื่องใหม่ ในต่างประเทศ Crowdfunding มีความหลากหลายในแง่ผู้ขอระดมทุนและผู้ระดมทุนอยู่มากมาย แต่ในประเทศไทยอาจเพิ่งมาตื่นตัวเมื่อไม่กี่ปีมานี้ ซึ่งในการระดมทุนแบบที่ว่ามาย่อมมีเงื่อนไขมากมายที่ต้องศึกษาให้ละเอียดก่อนตัดสินใจ แต่ถ้าสนใจลงทุนแบบ Debt Crowdfunding กับธุรกิจ SME ติดต่อเพียร์ พาวเวอร์ จากปุ่มข้างล่างนี้ได้เลย

Leave a Reply